"ไก่เกิดก่อน (เปลือก) ไข่ หรือ (เปลือก) ไข่เกิดก่อนไก่"
เราเป็นอย่างที่เราเป็นทุกวันนี้ เพราะตัวเราเอง หรือสิ่งแวดล้อมทำให้เป็น? คำตอบหรือความเชื่อต่อคำตอบ ทำให้เกิดอะไรมากมายในโลกนี้ โรงเรียนที่เชื่อในเรื่องปัจจัยภายนอกเป็นส่วนสำคัญในการหล่อหลอมเด็ก ย่อมเข้ามากำหนดระเบียบ กฏเกณฑ์ และการใช้เวลาในโรงเรียนสารพัด เพื่อให้มีประสิทธิภาพสูงสุดในการปั้นเด็ก ให้เป็นอย่างที่ต้องการ
พ่อแม่ที่เชื่อในเรื่องศักยภาพภายในของมนุษย์ ที่ต้องรอเวลาผลิบานเอง ก็จะไม่บีบรัดเด็กมากในเรื่องเวลาและ การใช้ชีวิต
สังคมที่ไม่เชื่อความเป็นตัวของตัวเอง ของมนุษย์แต่ละคน ย่อมมีลักษณะซับซ้อน มีหลายขีดขั้นและแบ่งลำดับความสำคัญของคนชัดเจน เน้นความเป็นหมู่เหล่า และเห็นแก่ส่วนรวม
กลับมาที่ตัวเราเอง เอาแค่ในชีวิตประจำวัน เราตื่นเช้าไปทำงานตรงเวลาเพราะตัวเราเองเห็นคุณค่าของการตรงต่อเวลา หรือกลัวหัวหน้าเล่นงานถ้ามาสาย
เราออกกำลังกายทุกวัน เพราะเราชอบ หรือเพื่อนชวน เราซื้อจักรยานคันละแสนเพราะมันมีประสิทธิภาพที่สมราคา หรือเราอยากมีไว้เท่ๆ เราหิวเราเลยกินอาหาร หรือเราเห็นอาหารแล้วเราหิว
จากการทดลองทางจิตวิทยาหลายครั้ง เราได้ข้อสรุปที่น่าแปลกใจว่า หลายสิ่งหลายอย่างที่เราทำ เราทำไปตามสัญชาติญาณ และเป็นอัตโนมัติ แม้เราจะยืนยันอย่างมั่นใจว่าเรากระทำอย่างรู้ตัวร้อยเปอร์เซนต์
อย่างเช่น ในการทดลองหนึ่ง มีการเปลี่ยนโปสเตอร์ ที่ติดเหนือกล่องหยอดเหรียญ เพื่อกินกาแฟขององค์กรแห่งหนึ่ง
โปสเตอร์มีรูปแค่ 2 แนวคือ รูปตาคู่ เล็กบ้างใหญ่บ้าง เป็นคนมองบ้าง กับอีกแบบคือ รูปดอกไม้ ทุ่งหญ้าอะไรประมาณนั้น
การติดโปสเตอร์ ติดสลับกันสัปดาห์ละแบบ จากนั้นนักจิตวิทยาเก็บเหรียญไปทุกสัปดาห์ เพื่อสร้างกราฟ
กราฟที่ได้คือจำนวนเหรียญเพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยยะ ในสัปดาห์ที่โปสเตอร์เป็นรูปตา ส่วนรูปดอกไม้ จำนวนเหรียญที่หยอดน้อยกว่ามาก
ข้อมูลที่ได้เป็นรูปสลับฟันปลาไปเรื่อย มันชัดเจนเกินกว่าจะบังเอิญว่า แม้แต่คุณสมบัติพื้นฐานของมนุษย์คือความซื่อสัตย์ ก็แปรผันไปตามสิ่งแวดล้อม
เรื่องความแข็งแรงของร่างกายก็เช่นกัน ใช่หรือไม่ว่า หลายคนชอบออกกำลังในฟิตเนส เพราะทำให้เราออกกำลังได้มากขึ้น นานขึ้นกว่าการเล่นคนเดียวทีบ้าน
เรายิ้มเพราะเรามีความสุข หรือเรายิ้มแล้วเรารู้สึกมีความสุข ความกลัวทำให้เราเหงื่อออก มือเย็น ขนลุก หรืออาการทางร่างกายเหล่านี้เกิดขึ้น เราจึงรู้สึกกลัว
ความคิดและอารมณ์ทำให้เกิด อาการทางร่างกาย และในทางกลับกัน อาการทางร่างกายก็ทำให้เกิดอารมณ์ และความคิดเช่นกัน
และสิ่งแวดล้อมที่อยู่ภายนอก ก็มีอิทธิพลต่อตัวเราเอง ต่ออารมณ์ ความคิด และการกระทำของเรา โดยเราจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม ส่วนใหญ่ลักษณะของอิทธิพล เป็นผลจากการสั่งสมไปเรื่อยๆ
เป็นเช่นนี้เราคงเริ่มเชื่อคำสอนที่ว่า จงคิดดี พูดแต่สิ่งดี หรือ อยากเป็นคนอย่างไรก็จงทำท่าเหมือนคนอย่างนั้น แล้วที่สุด เราก็จะกลายเป็นคนแบบนั้น
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น